viernes, 12 de julio de 2019

II Xornadas de Xestión do Patrimonio Bibliográfico




Os días 6 e 7 de xuño de 2019 celebráronse na Facultade de Medicina e Odontoloxía da Universidade de Santiago de Compostela as II Jornadas de Gestión del Patrimonio Bibliográfico, organizadas conxuntamente pola propia universidade e o Grupo de Trabajo de Patrimonio Bibliográfico de REBIUN.

Estas xornadas, inauguradas no ano 2017, tentan ser un foro especializado de debate sobre a xestión das coleccións patrimoniais e especiais en bibliotecas e arquivos, e están abertas a todos aqueles profesionais, investigadores e persoas con interese na xestión do patrimonio bibliográfico.

As xornadas organízanse ao redor de dous bloques temáticos principais: a Xestión da colección e Conservación e restauración. Dentro destes bloques trátanse temas relacionados co tratamento da colección nos seus aspectos básicos (adquisición, catalogación, dixitalización...), ademais de todos aqueles aspectos que teñen que ver coas condicións ambientais dos edificios, a manipulación das obras ou os tratamentos destinados á mellor protección dun material moi sensible. Como novidade, nesta II xornada engadiuse un novo punto no apartado de Xestión da colección: Bibliotecas históricas como apoio ao estudo, a docencia e a investigación.

O programa da xornada amosa o enorme interese que esperta o patrimonio bibliográfico, algo entendible dado o carácter histórico de moitas das universidades españolas e a consecuente presenza nelas de coleccións acumuladas ao longo dos séculos. Por iso, ademais de catro conferencias principais, que daban inicio a cada un dos bloques, foron moi abundantes as comunicacións presentadas, con representación moi nutrida de bibliotecas e arquivos de todo o país.

Dentro das comunicacións pódense destacar as dúas presentadas por membros da Universidade da Coruña.

A doutoranda Mónica Martín Molares, en colaboración con Javier Ruiz Astiz, da Universidade de Navarra, analiza en El Catálogo y Biblioteca Digital de Relaciones de Sucesos: una herramienta para la gestión y conservación del patrimonio bibliográfico os cambios realizados nesta base de datos e biblioteca dixital, que recolle e xestiona a información bibliográfica sobre relaciones de sucesos que foron impresas entre os séculos XVI e XVIII e que se conservan en bibliotecas de todo o mundo.

Pola súa banda, o actual director do Servizo de Biblioteca da universidade, Pedro Incio Piñeiro, presentou a comunicación Inventarios y catálogos en la Biblioteca del Consulado de A Coruña. Esta institución abriu as súas portas na cidade en 1806 por iniciativa do ilustrado Pedro Sánchez e con vocación de biblioteca pública, carácter que conservou ata hai poucas décadas,  acumulando ao longo da súa historia unha rica e ampla colección, entre a que se pode salientar o legado de Juana de Vega ou a primeira edición holandesa de El Quijote. Xa desde ben cedo, observouse nesta biblioteca o seu espírito contemporáneo e innovador, coa obriga de dispoñer de persoal bibliotecario especializado e de instrumentos de descrición da colección, con catálogo de autores e materias, así como un índice de libros prohibidos. Pedro Incio fai un exhaustivo percorrido por estes instrumentos descritivos, o primeiro dos cales data de 1820, e que abrangue dende os libros iniciais ata o máis moderno catálogo automatizado, como xeito de obter unha comprensión da evolución desta biblioteca nos seus 213 anos de existencia.



viernes, 5 de julio de 2019

A Universidade da Coruña no Ranking Nature 2019

A pasada semana publicouse o ranking Nature, que destaca as institucións e os países que dominaron a investigación en ciencias naturais en 2018. As disciplinas científicas representadas son 4: Química, Física, Ciencias da Terra e Medio Ambiente, e Ciencias da Vida. Tamén é importante sinalar que ten en conta as publicacións en 82 revistas científicas de alto impacto elixidas por un grupo independente de investigadores activos. Por isto, e tal e como amosan na web do propio ranking, é importante que os usuarios entendan que os datos baséanse nunha proporción relativamente pequena do total de traballos de investigación, que cobren só as ciencias naturais e que os resultados non están normalizados (é dicir, non reflicten o tamaño do país ou institución, ou o seu resultado xeral de investigación).

No que respecta á Universidade da Coruña, obtivo unha boa posición, aumentando un 28% a súa produción científica respecto ao ano anterior. Dos 198 centros de investigación de España incluídos neste ranking, a UDC atópase no posto 37. Nesta ligazón pódese consultar o ranking de institucións españolas, no que o primeiro lugar está ocupado polo CSIC, seguido do Instituto de Ciencia e Tecnoloxía de Barcelona e, terceiro, a Universidade de Barcelona. En canto as outras dúas universidades galegas, a Universidade de Santiago de Compostela está no posto 8, aumentando un 0,6% a súa produción científica, e a Universidade de Vigo, no posto 42, baixa un 28,4%.

A Química é a disciplina máis representada na UDC, tal e como se amosa nesta gráfica do ranking. En canto á colaboración nacional e internacional da nosa universidade, a primeira está representada cun 12,87% e a segunda cun 87,13%. No primeiro posto das institucións colaboradoras nacionais atópase a Universidade de Santiago de Compostela; a nivel internacional, o CNRS de Francia.

A nivel mundial, o centro de investigación que ocupa o primeiro lugar é a Academia de Ciencias de China, seguido da Universidade de Harvard e o Instituto Max Planck de Alemaña. O primeiro centro español en aparecer nesta listaxe mundial, é o CSIC, no posto 54.
En canto aos países que máis contribuíron aos artigos publicados nas 82 revistas, nesta ligazón pódese consultar o resultado do ranking. Estados Unidos ocupa o primeiro lugar, pero China achégase con moita rapidez, aumentando un 17% a produción respecto ao ano pasado. España ocupa o 11º posto de 50 países, coa Química como disciplina máis representada, seguida da Física.                                                                                                                                                         

viernes, 28 de junio de 2019

Lecturas de verán 2019


Como todos estes últimos anos nestas datas e aproveitando os meses de vacacións que veñen por diante, dende o Servizo de Biblioteca queremos promocionar a lectura recomendándovos algunhas ideas para este verán.
Comezamos lembrándovos que nas bibliotecas das facultades da UDC contades coa sección BIC (Biblioteca de Interese Cultural), na que atoparedes lecturas para todos os gustos, dende novelas ou ensaios, ata cómics e guías de viaxe, etc.
Ademais, nalgunhas bibliotecas da UDC elaboraron centros de interese relacionados con esta época estival:


Outros recursos nos que atoparedes recompilacións con diversas suxestións son os xornais: por exemplo, dende Expansión propoñen Qué leer el verano de 2019: 15 libros adictivos para las vacaciones; en El Periódico céntranse no xénero policiaco e de suspense con 15 propuestas de novela negra para este verano 2019; Babelia, o suplemento cultural de El País, dedica a portada deste sábado aos libros do verán. Especialistas en distintos xéneros ofrecen as súas recomendacións: da narrativa ao deporte, o ensaio, a literatura infantil e xuvenil ou a poesía. Como último exemplo, na Voz de Galicia preguntan a seis autores ¿Qué van a leer este verano?

Tamén algunhas editoriais mostran nas súas webs seleccións dos mellores libros para ler en verán. É o caso de Planeta, que a través da sección Libros para leer este verano, ofrece varias clasificacións: “Libros de los que todo el mundo habla”, “Este verano, fortalece tu espíritu con estos libros”, “Guías, rutas y consejos para viajeros”, etc.
Os blogs ou portais de literatura son outras das fontes nas que atoparedes artigos con recomendacións. É o caso do blog Algunos libros buenos con Los 15 libros recomendados para este verano 2019 ou Estandarte con Diez libros para el verano de 2019, Dende o blog de Baratz, no que difunden información útil relacionada co mundo de bibliotecas, arquivos, xestión documental…, tamén veñen de publicar o post 10 libros recomendados por el #baratzteam para leer este verano

Para rematar, queremos sinalar que dende Página Dos, programa de libros de Televisión Española, pecharon a temporada esta semana cun especial de verán con propostas para ler durante as vacacións. Nesta ligazón podedes acceder ao programa completo.

viernes, 21 de junio de 2019

Descontos para autores da UDC por publicar en acceso aberto




A publicación en revistas de acceso aberto xeralmente ten costes de publicación APC (Article Processing Charge), que son pagados ben polos propios autores, polas institucións ou as axencias financiadoras da investigación. 
Neste sentido, o Servizo de Biblioteca da UDC ten acordos con algúns editores para obter descontos nas tarifas de publicación de artigos en aberto, o cal pode resultar de gran interese para autores da nosa universidade:
·      Revistas de ACS (American Chemical Society): os investigadores da UDC que desexen publicar os seus artigos en acceso aberto poden beneficiarse dun desconto do 25% por artigo. O investigador debe ser o autor principal da publicación. Este desconto realízase de forma automática ao introducir a institución na publicación de ACS tal e como aparece na súa páxina http://acsopenaccess.org/, onde se atopa máis información sobre tarifas e descontos. Proporcionamos tamén unha listaxe dos títulos de revistas de ACS.
Como información complementaria, sinalar que ACS ten dúas revistas completamente Open Access: ACS Central Science, publicación sen custo para o autor, e ACS OMEGA, publicación con custo reducido. Ademais, permite publicar baixo licenzas Creative Commons.
·      Cambridge University Press (CUP): 10% de desconto nos Article Processing Charges (APC) de Gold Open Access Journals e Hybrid Journals. O desconto non inclúe títulos de revistas "Non OA" de determinadas sociedades. A lista de precios dos APCs e de revistas excluídas pode consultarse nesta ligazón.
Para poder beneficiarse deste desconto, no proceso de envío do artigo tense que introducir un código que se debe solicitar á biblioteca. 
·      Revistas de MDPI (Multidisciplinary Digital Publishing Institue): cabe sinalar que MDPI publica todas as súas revistas en acceso aberto baixo unha licenza Creative Commons, e para cubrir o custo de proporcionar un servizo de publicación de alta calidade, os autores pagan un cargo único para os manuscritos aceptados despois da revisión por pares (non hai cargos por artigos rexeitados). Grazas á adhesión da UDC ao Programa de Acceso Aberto Institucional de MDPI, os autores benefícianse dun desconto do 10% nas tarifas de publicacións polos artigos aceptados. Este desconto aparecerá preseleccionado de forma automática se os autores realizan o proceso dende dentro dos rangos IPs da UDC. Dende fóra da rede universitaria terían que seleccionar a institución no último paso do envío do artigo.​
Nesta ligazón atópase a listaxe de revistas e taxas, pero infórmase que os APC para os artigos enviados despois do 30 de xuño de 2019 cambiarán para varias revistas, e remítese a esta páxina para obter máis información.
·      RSC (Royal Society of Chemistry): a RSC proporciona a todos os autores a opción de publicar os seus artigos Gold Open Access a través do pago dun APC na aceptación de calquera das súas revistas. Os seus APCs están entre os máis baixos dos editores e tamén ofrecen unha gama de opcións de exención e descontos. Todos os artigos que se publican con Gold Open Access están suxeitos a unha rigorosa revisión por pares, edición profesional e servizos de produción, e serán accesibles para todos no seu sitio web. A RSC aplica un desconto do 15% do total da APC, este faise efectivo automaticamente por parte da RSC por recoñecemento da dirección de correo electrónico institucional.
·      SCOAP3 (Sponsoring Consortium for Open Access Publishing): é un proxecto no que participan máis de mil bibliotecas internacionais, consorcios e centros de investigación. Os artigos de revistas do campo da Física de Altas Enerxías son publicados en acceso aberto, baixo licenzas CC-BY e sen custo directo para os autores. Nesta ligazón pode consultarse a listaxe de revistas actualmente no acordo.