viernes, 3 de julio de 2020

Lecturas de verán 2020


Como todos estes últimos anos nestas datas e aproveitando os meses de vacacións que veñen por diante, dende o Servizo de Biblioteca queremos achegarvos algunhas ideas de lectura para este verán. Comezamos lembrándovos que en varias bibliotecas das facultades e escolas da UDC contades coa sección BIC (Biblioteca de Interese Cultural), na que atoparedes lecturas para todos os gustos, dende novelas ou ensaios, ata cómics, guías de viaxe, etc.

Os xornais, a través dos seus suplementos ou artigos, tamén ofrecen numerosas suxestións. Por exemplo en Fugas, suplemento de La Voz de Galicia, publican que “Estos serán los libros del verano”; en Babelia, suplemento cultural de El País, céntranse no xénero da novela negra que volve con forza ás librerías cunha ampla oferta. Tamén en El País seis creadores comparten as súas recomendacións estivais, nas que ademais de libros, teñen cabida discos, fanzines ou películas, entre outros. Ademais da literatura de ficción, multiplicáronse os ensaios sobre a Covid-19. Nesta publicación de RTVE, “Los libros que vienen en verano: Joël Dicker, Care Santos, Sergio del Molino y ensayos sobre el Covid-19”, podedes consultar algúns dos máis destacados.

Tamén algunhas editoriais mostran nas súas webs seleccións dos mellores libros para ler en verán. É o caso de Planeta, que a través da sección Libros para leer este verano, ofrece varias clasificacións: “Libros de los que todo el mundo habla”, “Novelas apasionantes para leer en la playa”, “Guías, rutas y consejos para viajeros”, etc.
Os blogs ou portais de literatura son outras das fontes nas que atoparedes artigos con recomendacións. É o caso de Estandarte coa Selección de libros para el verano de 2020 ou Algunos libros buenos con Los 15 libros recomendados del verano 2020.
Numerosas bibliotecas tamén preparan seleccións de títulos para o verán. Como exemplo, a Biblioteca de Filosofía y Letras de la Universidad de Alicante, que presenta as súas Lecturas de verano. Na nosa cidade, as Bibliotecas Municipais da Coruña poñen en marcha a campaña Verás que verán con actividades destinadas a todas as idades, dende guías de lectura con recomendacións de libros para o público infantil e xuvenil ata lecturas en voz alta para o público en xeral ou adulto.
 
Para finalizar, damos conta da plataforma Todos tus libros, creada por CEGAL e que conta con máis de 750 librerías independentes de toda España asociadas. A web inclúe información bibliográfica dos libros que se comercializan nas librerías españolas, así como datos de venda e dispoñibilidade nas librerías rexistradas na plataforma. Desta forma, o usuario pode buscar o libro que lle interese e a web infórmalle de todas as librerías que o teñen dispoñible. Ademais, o portal inclúe varios apartados interesantes como aquel no que se especifican os cen libros máis vendidos ou a sección dedicada ás recomendacións dos libreiros.

Este vai ser un verán atípico, con certo medo e inquedanza, pero con moitas ganas de volver pouco a pouco á normalidade. Pásadeo moi ben e lembrade que, se non podedes ou non queredes viaxar físicamente, con estas recomendacións sempre poderedes viaxar da man da vosa imaxinación.

viernes, 26 de junio de 2020

Os identificadores de autor


Nesta publicación faremos un pequeno repaso polos principais identificadores e perfís de autor, xa que para evitar a perda ou dispersión da produción científica, así como para garantir que se recuperan correctamente as publicacións dun autor, é necesario que o seu nome teña sempre a mesma forma. Polo tanto, un dos primeiros aspectos que hai que conseguir é un nome que unifique o resto das posibilidades que existen para identificar dito nome. Para isto existe este documento elaborado pola FECYT que recolle recomendacións para a normalización dos nomes dos investigadores. Tamén é importante que en todos os documentos científicos publicados polos investigadores da UDC se inclúa sempre a súa filiación institucional, e para iso publicouse esta Instrución para os autores da UDC sobre filiación institucional de publicacións científicas. 

No que respecta aos identificadores, o máis importante é ORCID, xa que aspira a ser o rexistro mundial de autores. É un servizo gratuíto que proporciona un identificador dixital único para os autores do ámbito científico e académico. Respecto a este identificador, A Vicerreitoría de Política Científica, Investigación e Transferencia da UDC desexa promover que todos os investigadores da UDC conten con él. ORCID ten a vantaxe de que se sincroniza con outros perfís, como AuthorID de Scopus e ResearcherID da Web of Science, agora chamado Publons.

Google Scholar Citations é outro perfil persoal no que se pode mostrar a produción científica dun investigador. Debido a que Google Scholar é un dos buscadores científicos máis utilizados, é recomendable crear dito perfil, permitindo así incrementar a visibilidade e impacto da produción científica. Aínda que se poden engadir manualmente publicacións propias no perfil, éstas alcanzan unha visibilidade mínima nos resultados do buscador se non se atopan aloxadas en páxinas web académicas. Por iso é importante incluir as publicacións en bases de datos, subir os artigos ao repositorio institucional da UDC (o RUC), etc. Tamén queremos incidir na necesidade de manter os datos correctos e actualizados, así como evitar as actualizacións automáticas, posto que dan lugar a multitude de erros (principalmente, documentos asignados a autores alleos ao documento).

Outro código identificador de investigadores é ResearcherID, vinculado á Web of Science. O ano pasado a plataforma ResearcherID deixou de existir e todos os perfís públicos contidos nela pasaron a formar parte de Publons, que permite ter funcións adicionais para o investigador como demostrar a súa experiencia como autor, revisor e editor dende un único lugar.
A diferenza dos identificadores citados, nos que o autor pode crear unha conta persoal, existen outros que se asignan automáticamente polas bases de datos, como Dialnet Id ou Scopus Author ID.

Para ampliar a información contida neste post sobre cada un dos identificadores recomendámosvos consultar a guía “A identificación de autor na UDC: A firma científica”, elaborada polo Servizo de Biblioteca.


viernes, 19 de junio de 2020

A nova normalidade nas bibliotecas da Universidade da Coruña


Nesta publicación faremos un repaso polos servizos que están a ofrecer actualmente as bibliotecas da UDC coa chegada da “nova normalidade”. Xa pasou un mes dende que as bibliotecas reabriron as súas portas e pouco a pouco fóronse ampliando os seus servizos a medida que se sucedían as distintas fases da desescalada. Os horarios de apertura ao público varían dependendo das condicións de cada biblioteca, polo que recomendámosvos consultalos nesta ligazón.

Os servizos de préstamo e devolución de documentos requiren de cita previa. Para levar material en préstamo, primeiro tedes que reservar os títulos a través do catálogo (xa que o usuario non poderá acceder directamente á colección) e logo pedir cita previa para recollelo na biblioteca. Neste vídeo ou nesta presentación explícase o proceso do préstamo. No caso das devolucións, os documentos deberán pasar unha corentena de 14 días antes da súa volta aos estantes.
Ademais, pódense consultar en sala aqueles documentos que non se poden levar en préstamo. Recomendámosvos preguntar na vosa biblioteca as condicións particulares deste servizo, xa que nalgunhas é necesario solicitar cita e noutras non. A consulta dos catálogos en liña de acceso público tamén está permitida.
No que respecta ao préstamo interbibliotecario, permítese o envío de documentos electrónicos e escaneados. Polo momento non hai préstamo interbibliotecario de libros.

Un dos últimos servizos en volver a implantarse foi o estudo en sala, con limitación de aforo e cumprindo as medidas de seguridade estipuladas. Para estudar nas bibliotecas deberase consultar no calendario de cita previa se é necesario pedir cita. Na maioría dos casos é preciso, aínda que nalgunhas bibliotecas non é necesario. Para calquera dúbida podedes contactar por correo electrónico coa biblioteca á que desexedes acudir, e para obter máis información sobre o número de postos e as condicións de acceso podedes consultar tamén a páxina web das bibliotecas ou visitar as súas redes sociais. Aínda que non dependen do Servizo de Biblioteca, as aulas de estudo (Xoana Capdevielle, Centro Universitario de Riazor e o Edificio de Apoio ao Estudo de Ferrol) tamén volveron a abrir as súas portas esta semana. Nesta nota de prensa tedes máis información sobre elas.
Por último, lembrámosvos que podedes seguir empregando os servizos en liña, como ata o de agora, para todo o que precisedes:
  • Contacta coa biblioteca: para consultas, dúbidas, queixas ou suxestións sobre o servizo ou sobre algunha das bibliotecas.
  • Solicitude de adquisicións: para solicitar a compra dunha obra que consideredes necesaria na colección da vosa biblioteca.
  • Petición dunha procura bibliográfica: dende este formulario podedes solicitar axuda  na busca de información para os vosos traballos de aula, o TFG/TFM ou os traballos de investigación.



viernes, 12 de junio de 2020

MyNews, PressReader e Global Newsstream: recursos de prensa




A Biblioteca da UDC está a ofrecer acceso temporal a tres recursos do ámbito da prensa: MyNews, PressReader e Global Newsstream. Analizaremos a continuación cada un deles.
Proporciónase acceso durante un mes a esta hemeroteca que recolle todo o publicado na prensa escrita e dixital en España dende 1996 ata a actualidade, ademais doutros importantes medios internacionais. Caracterízase por:
- ofrecer acceso a textos completos e PDF orixinais a todo color.
- ofrecer unha busca tipo Google.
- proporcionar acceso a diferentes fontes de información de prensa: nacionais, rexionais, económicas, gratuítas, deportivas, axencias, etc.
Como información complementaria, podedes consultar esta recensión académica sobre a hemeroteca realizada por Lluís Codina.
Acceso ata o 6 de xullo a esta plataforma de prensa que recolle máis de 7000 títulos de periódicos e revistas de todo o mundo, en máis de 60 idiomas e de moi diversas temáticas. Entre as súas publicacións atópanse 266 españolas. As revistas e periódicos pódense seleccionar por países, categorías, idiomas ou tipo de publicación. Ademais da opción de lectura, ofrece a posibilidade de imprimir páxinas, velas en formato texto, compartir nalgunha das redes sociais que propón, etc.
É preciso crear unha conta de usuario para acceder ao contido.
Acceso ata o 17 de xuño a esta plataforma que recolle novas de todo o mundo desde 1980 ata a actualidade. Os recursos que recompila son: periódicos, revistas, cables de noticias, novas de radio e televisión, etc. É unha plataforma idónea para estudos internacionais, sendo moito máis limitada para estudos de medios en España, xa que só inclúe 6 e cunha cobertura cronolóxica tamén moi limitada.

Como conclusión, podemos sinalar que estas hemerotecas dixitais son unha importante fonte de información tanto para os investigadores como para o público en xeral. Grazas á dixitalización da prensa escrita e á recompilación das fontes dixitais, permítennos coñecer e consultar os feitos acontecidos no pasado desde diferentes puntos de vista. Tamén supoñen unha excelente fonte de información para estar ao tanto dos sucesos máis actuais e obter datos que poden non atoparse aínda noutras fontes de información.

viernes, 5 de junio de 2020

Ranking Webometrics de persoal investigador en España e españois no estranxeiro




Vén de publicarse unha nova edición do Ranking Webometrics de persoal investigador en España e españois no estranxeiro, baseado nos datos dos perfís públicos de Google Scholar Citations e clasificados en función do seu índice h en orden decrecente e polo número total de citas. Os datos desta 15ª edición recompiláronse durante a última semana de maio de 2020.
O número de investigadores incluídos aumentou considerablemente (máis de 82.000) e excluíronse os perfís duplicados ou con datos incorrectos. Para suxestións de posibles correccións ofrecen esta información de contacto. En canto aos perfís duplicados, en Webometrics se pode consultar esta listaxe cos erros detectados por eles, na que aparecen cinco autores asociados á UDC. Respecto a isto queremos lembrarvos que na bibliotecas de cada centro podedes atopar axuda por parte do persoal bibliotecario para arranxar os erros.
Outro dato de interese é que nun futuro teñen a intención de incorporar rankings por disciplinas, xénero e idade académica.
Aínda que cada edición vai mellorando, o seu responsable Isidro F. Aguillo afirma que está moi lonxe de estar terminado, xa que moitos autores aínda non teñen perfil ou o teñen desatendido. Neste sentido lembra que estudos recentes amosan que Google Scholar ten moita máis cobertura que Web of Science, Scopus ou Dimensions, que os rexistros “extra” son relevantes, noutros idiomas ademais do inglés e inclúen gran cantidade de libros. Anima así aos investigadores a crear e coidar os seus perfís, xa que ofrecen valiosa información bibliográfica e métrica.
Entre os consellos e advertencias que dan para manter o perfil destacan:
- O perfil debe ser público.
- Se o nome é común, o mellor é deshabilitar a actualización automática. O sistema podería agregar ao perfil documentos asinados por outros investigadores cun nome similar.
- Eliminar todas as entradas das que non sexa autor, xa que o perfil pódese excluír ata que se limpe.
- Engadir o identificador ORCID e información sobre a afiliación, incluído o nome da institución e o país.
Outros consellos pódense consultar nesta ligazón.
No que respecta a análise desta edición, destaca a presenza de dúas mulleres no top 20. A UDC conta cun total de 939 investigadores no ranking, dos cales 23 aparecen no top 5.000 de investigadores en España. O primeiro dos nosos investigadores na listaxe é Antonio Valle Arias, na posición 980.

viernes, 29 de mayo de 2020

Reapertura de museos e salas de exposicións na Coruña



Coa chegada da fase 2, o sector cultural da cidade vai retomando a súa actividade presencial. O Museo de Belas Artes, pertencente á Xunta, foi o primeiro en reanudar a súa actividade dende finais da fase 1. Fíxoo con certas medidas como a restrición dun terzo do aforo, non poder tocar ningún elemento do museo ou a imposibilidade de realizar visitas de grupos. A corentena tivo como consecuencia que a exposición temporal “O legado de Maruxa Seoane” se prorrogue polo menos ata o outono.
A Fundación Barrié tamén retomou esta semana a súa actividade cun aforo reducido a un terzo do total. As mostras que o público pode visitar de novo son “Chagall. Fábulas y sueños”, “Francisco Llorens” e unha selección de “La Colección de Pintura Contemporánea Internacional”. Nesta fundación os folletos en pLa Colección de Pintura Contemporánea Internacionalapel substituíronse por códigos QR nas salas de exposición e manterase polo momento a suspensión das visitas guiadas e talleres didácticos.
A Fundación Luis Seoane prevé reabrir as súas portas nos vindeiros días e farao coa ampliación do prazo para ver “Gabinete Voula Papaioannou e “Mapa de desexos” de Luis Seoane.
Ademais, hoxe venres reabren varias salas de exposicións municipais:
- Casa de Cultura Salvador de Madariaga: inaugúrase a exposición “Desde mi mirada”, de José Yáñez.
- Kiosco Alfonso: poderá visitarse a mostra do artista Miguel Zelada.
- Palacio Municipal de María Pita: acolle unha exposición do pintor Fermín Encinar.
Outros dos museos máis representativos da cidade, os Museos Científicos (que comprenden a Casa das Ciencias, a Domus e o Aquarium Finisterrae), aínda non anunciaron data de apertura, xa que esperan instrucións ao tratarse de centros interactivos. Dende o inicio do confinamento a actividade destes museos continuou a través das redes sociais dunha forma moi activa, difundindo vídeos sobre o coidado dos animais do Aquarium ou observacións astronómicas, entre outros.
No que respecta aos museos históricos, como o Arqueolóxico, está previsto que reanuden a súa actividade o día 2 de xuño.

viernes, 22 de mayo de 2020

Material de formación en competencias dixitais para estudantes de grao





Esta semana vimos de engadir na web da biblioteca unha nova sección con Material de formación en competencias dixitais para estudantes de grao. Este material, que foi adaptado de REBIUN e personalizado para a Biblioteca da UDC, estrutúrase segundo o Marco de competencia digital para estudiantes de grado: adaptación de DIGCOMP que consta de 5 áreas con 21 competencias en total.
Para cada competencia, ofrécese material autoformativo baseado na metodoloxía MOOC:
  • Un vídeo de presentación dun problema relacionado coa competencia a desenvolver que debe resolver un estudante e que sirva como “gancho” para seguir os materiais formativos.
  • Unha serie de presentacións en PDF cos coñecementos que un estudante debe adquirir sobre a competencia.
Os contidos incluídos abranguen dende material de interese para o estudantado no ámbito académico (como elaborar un traballo de curso, realizar buscas de información…) ata material para o tempo libre e a comunicación (recomendacións para comunicarse correctamente na contorna dixital, comprar de forma segura en Internet…).

A continuación, resumiremos brevemente os temas tratados en cada unha das competencias:

Competencia 1: Información e tratamento de datos: proporciónase información sobre como empezar a elaborar un traballo académico (contextualizando o tema, realizando buscas…), identificar as principais fontes de información (o catálogo da biblioteca da UDC, bases de datos subscritas) e avaliar e seleccionar a información atopada. Tamén se dan directrices de como gardar e organizar a información na contorna dixital, ademais de coñecer os sistemas de citas e referencias e a utilidade dos xestores bibliográficos para os traballos académicos.

Competencia 2: Comunicación e colaboración: proporciónanse recomendacións para comunicarse correctamente na contorna dixital, ademais de dar a coñecer ferramentas como RSS para manterse ao día ou as redes sociais que están á vosa disposición para o desenvolvemento académico e profesional. Tamén se tratan as posibilidades que ofrece a nube para o traballo colaborativo en liña mediante ferramentas como Dropbox ou Google Drive.

Competencia 3: Creación de contido dixital: facilítanse aplicacións de edición de vídeo, texto e audio que tedes ao voso alcance para facer presentacións para expoñer na clase, realizar infografías, diagramas, etc. Tamén se realiza unha introdución á normativa sobre os dereitos de autor, sinalando cales son os principais tipos de plaxio e as estratexias para evitalo, así como a utilidade das licenzas Creative Commons.

Competencia 4: Seguridade: proporciónanse recomendacións para protexerse dos riscos e ameazas asociados ao mundo dixital (utilización de antivirus, evitar redes WIFI públicas, crear contrasinais seguros...), protexer os datos persoais e a privacidade en Internet, comprar de forma segura ou reducir a publicidade non desexada, entre outros.

Competencia 5: Resolución de problemas: preténdese aprender como identificar problemas técnicos e resolvelos no que respecta ao uso de dispositivos dixitais, así como coñecer ferramentas e tecnoloxías que sirvan de apoio para resolver problemas de forma creativa. Ademais proporciónase información sobre as plataformas de aprendizaxe e outros espazos creativos.