lunes, 15 de octubre de 2018

As redes sociais nas bibliotecas: actualización da web


Debido a que vimos de actualizar a sección da páxina web da biblioteca dedicada ás redes sociais, dedicamos este post a lembrar información relativa a este tipo de fontes, así como a detallar as novas incorporacións realizadas na páxina. Comezamos contextualizando que na actualidade, as redes sociais son unha das principais fontes de promoción para calquera institución, incluídas as bibliotecas. Julián Marquina cita varios factores que fan que as bibliotecas estean nas redes sociais: o acceso á información de maneira inmediata, o poder de compartir e difundir, a interacción coa súa audiencia ou a visibilidade, entre outros. 

Ata agora, na web da biblioteca incluíamos unha listaxe de tódalas bibliotecas da UDC coas súas correspondentes redes sociais, cuxo obxectivo nestas redes é dar a coñecer os servizos e recursos que as bibliotecas poñen a disposición da comunidade universitaria, ademais de transmitir o máis relevante que suceda (novas, proxectos, eventos…) relacionado coa nosa universidade ou con entornos que resulten de interese.
Ademais disto, vimos de facer unhas pequenas incorporacións: en primeiro lugar, e como curiosidade, incluímos a ligazón a The Internet in Real Time, unha web que permite coñecer cánto está a pasar en Internet. Ao  acceder a ela, preséntase un contador de Gigabytes que vai indicando qué volume de datos circula por Internet dende o momento que se chega á páxina, e a continuación mostra as cifras de diversas redes sociais: números de post e “me gusta” de Facebook, tweets, buscas en Linkedin, etc.

Tamén incluímos unha serie de ferramentas para redes sociais que poden axudar a apoiar a nosa estratexia de promoción e difusión. Algúns exemplos que engadimos na páxina son:
- Hootsuite, aplicación que permite xestionar dende un mesmo lugar ata tres perfís de maneira gratuíta, programar as publicacións ou xerar informes estatísticos.
- Slideshare: aplicación que permite cargar presentacións, infografías ou documentos, os cales se poden compartir posteriormente nas plataformas de redes sociais máis populares, aumentando así a súa difusión.
- Issuu: aplicación que permite converter publicacións corporativas en revistas dixitais; moitas bibliotecas utilízaan para converter documentos a unha forma de visualización interactiva que semella o paso das follas. Trataríase dunha boa opción dentro das aplicacións que permiten aproveitar a difusión de materiais de promoción como guías ou titoriais.
Por último, engadimos algúns manuais de interese sobre redes sociais, que recollen pautas e consellos para regular a participación neste tipo de redes. Todas estas novidades pódense consultar nesta ligazón.

viernes, 28 de septiembre de 2018

O plaxio no ámbito académico



Neste novo post tratamos un tema de actualidade nas últimas semanas: o plaxio no ámbito académico. Partimos da definición que proporciona o Diccionario da RAE sobre o acto de plaxiar: “copiar en lo sustancial obras ajenas, dándolas como propias”. Por tanto, sempre que non se mencione ao autor e á obra de onde procede a información orixinal, mediante unha cita bibliográfica, se está a cometer plaxio.
Para evitar o plaxio é imprescindible recoñecer a autoría das ideas que se utilizan, así como citar correctamente, debendo crear unha bibliografía na que se recollan as referencias de tódalas obras consultadas para a elaboración do traballo. Para unha primeira primera aproximación ao tema recomendamos o titorial "El plagio y la honestidad académica", elaborado pola Biblioteca da Universidade de Sidney e adaptado e traducido ao castelán por unha comisión mixta intersectorial CRUE-TIC e REBIUN.
A normativa da UDC recolle no texto consolidado das Normas de avaliación, revisión e reclamación das cualificacións dos Estudos de Grao e Mestrado Universitario, que “Na realización de traballos, o plaxio e a utilización de material non orixinal, incluído aquel obtido a través da internet, sen indicación expresa da súa procedencia e, se é o caso, o permiso do seu autor/a, poderá ser considerada causa de cualificación de suspenso na actividade. Todo iso sen prexuízo das responsabilidades disciplinarias ás que puidese haber lugar tras o correspondente procedemento”.

Nos últimos anos, as universidades comezaron a protexerse contra o plaxio mediante a utilización de programas informáticos que o detectan. A UDC, ao igual co resto de universidades galegas, utiliza o software de pago Turnitin, programa antiplaxio que está destinado a docentes responsables de traballos académicos (teses doutorais, TFG e TFM). A través deste software se pode comparar o contido dun traballo cunha única base de datos que inclúe Internet, traballos académicos ou artigos científicos indexados, e así identificar similitudes con outras fontes de información.
Ademais, os traballos que se van pasando por Turnitin nas universidades galegas van creando unha base de datos autonómica para que así se poida evitar que os estudantes copien de traballos que se presentaron en anos anteriores, como así explicaba o profesor da USC Raúl Canay nunha noticia no xornal La Voz de Galicia.

Para rematar, se queredes profundizar máis no tema, na web da biblioteca incluímos unha páxina específica sobre a ética científica e plaxios, recomendando unha serie de titoriais ou guías nas que se aborda dita cuestión. Tamén ofrecemos unha selección de recursos para detectar plaxios, tanto gratuítos (ArticleChecker, Viper…) como de pago (Turnitin). Outros recursos como Plagium combinan ambas características, xa que o uso do servizo de busca rápida é gratuíto e permite ata 5000 caracteres, e textos máis extensos requiren pago. Nesta ligazón podedes acceder a dita páxina.

viernes, 21 de septiembre de 2018

Teses, TFG e TFM na UDC


Neste novo post falaremos da normativa que rodea ás diferentes tipoloxías de traballos académicos e de investigación da UDC, ben sexan traballos fin de grao (TFG), traballos fin de mestrado (TFM) ou teses.
Comezaremos facendo unha distinción entre eles: os TFG e TFM teñen en común que son traballos realizados na fase final do plan de estudos  e ambos teñen o seguemento dun titor. A principal diferenza está no seu grao de especialización, xa que o TFM é máis específico e profundiza nun campo concreto dunha disciplina. A diferenza das teses, non requiren unha labor de investigación. Pola súa parte, as teses son documentos no que se expoñen os resultados científicos alcanzados polo autor no seu traballo de investigación e requiren un tempo de dedicación considerable.

No que respecta ás teses, todas as teses da UDC lidas a partir de febreiro de 2012,  seguindo a normativa legal, se arquivan e difunden no Repositorio Institucional  da UDC (RUC). Nesta data entrou en vigor o Real Decreto 99/2011, que no seu artigo 14.5 indica que “una vez aprobada la tesis doctoral, la universidad se ocupará de su archivo en formato electrónico abierto en un repositorio institucional”. Exceptúanse desta obrigatoriedade aquelas suxeitas a cláusulas de confidencialidade ou xeración de patentes.
No RUC tamén se recollen as teses anteriores a esta data lidas na UDC e que contan coa autorización dos autores para o acceso ao texto completo. Cabe sinalar que calquera doutor da UDC pode solicitar a inclusión da súa tese no RUC se aínda non figura nel. O único requisito é asinar unha autorización que se lle facilitará no Servizo de Biblioteca.

Polo tanto, na actualidade todas as teses de doutoramento da UDC, logo de ser aprobadas, son depositadas na Biblioteca Universitaria, tanto na súa versión en papel como na súa versión electrónica. A versión electrónica publícase no RUC e está por tanto en acceso aberto en Internet.
Actualmente o RUC conta con 1449 teses, das cales 173 corresponden ao ano 2017. Éstas poden consultarse no apartado de “Investigación” do RUC.
En canto á normativa da UDC para a presentación da teses, temos o documento “Recomendacións UDC para a presentación da tese de doutoramento”, que ten por obxecto indicar os requisitos mínimos de estilo e presentación que debe ter unha tese de doutoramento da UDC. Inclúe tamén normas de presentación da tese en formato electrónico para a súa publicación posterior no RUC.
A biblioteca tamén incorpora os datos das teses de doutoramento no seu catálogo, na base de datos Dialnet ou en Teseo, aínda que neste último caso trátase dunha base de datos que recolle información referencial (non a texto completo) sobre teses lidas en universidades españolas dende 1976.

No que respecta aos TFG e TFM, atópanse no RUC no apartado “Traballos académicos” e están organizados por titulacións. Inclúense aqueles que foron seleccionados para tal efecto polas comisións académicas correspondentes de cada titulación (normalmente os que superan unha determinada nota). Actualmente o RUC conta con 2619 TFG e 535 TFM. Do último ano (2017) constan 542 e 86 respectivamente.
A UDC conta tamén cunha normativa para a presentación destes traballos en versión dixital, que se pode consultar nas seguintes ligazóns:


Ademais, cada escola ou facultade ten aprobados regulamentos propios para a elaboración deste tipo de traballos, que podedes consultar nas súas respectivas páxinas web.

lunes, 10 de septiembre de 2018

O Servizo de Biblioteca da UDC








Hoxe comeza un novo curso académico na universidade, polo que neste post faremos unha breve presentación do Servizo de Biblioteca da UDC, principalmente dirixido aos que vos incorporades este ano por primeira vez á universidade. Dito servizo está formado por uns servizos centrais e 16 bibliotecas das distintas escolas e facultades, repartidas nos diferentes campus da universidade. Como membros da comunidade universitaria da UDC tedes acceso a tódalas bibliotecas en igualdade de condicións, e por conseguinte, a tódolos fondos bibliográficos da UDC. O horario xeral de atención ao público é de 08.30 a 21.30, de luns a venres, que pode verse reducido en periodos de vacacións. Tamén é importante citar a presenza de diversas grandes aulas de estudo nos campus de Riazor, Elviña e Esteiro con horarios máis amplos.

Se queredes coñecer todo o que a biblioteca vos pode ofrecer, dende a nosa páxina web tedes acceso a unha gran cantidade de información e servizos. Ademais da web xeral da Biblioteca Universitaria, case tódalas bibliotecas dos centros teñen páxina web creada polo seu persoal, na que se difunden os servizos, recursos de información, etc. aos que pode acceder a comunidade universitaria. 

Unha das ferramentas fundamentais que ten a páxina web é o acceso ao catálogo, a través do que se pode localizar calquera documento dos que integran a colección da biblioteca, a cal está composta por libros e revistas en papel, DVD, mapas, libros e revistas electrónicas ou bases de datos, entre outros. A través do catálogo tamén se pode acceder á bibliografía recomendada polos profesores. Ademais, queremos salientar a opción de O meu rexistro, moi interesante para os usuarios, xa que permite consultar qué documentos se teñen en préstamo, renovalos, reservar documentos que estean prestados nese momento, consultar o historial de préstamo, etc. Na guía de uso do catálogo atoparedes información máis detallada.

En canto aos servizos, un dos máis comúns é o préstamo. O número de obras que poden ser solicitadas en préstamo e a duración deste variará en función da tipoloxía de usuario á que se pertenza (estudantado de grao, de másteres…). Dentro do préstamo é importante que coñezades o préstamo interbibliotecario, que ofrécevos a posibilidade de solicitar a outras bibliotecas aqueles documentos (orixinais ou copias) que non forman parte das coleccións das bibliotecas da nosa universidade, así como o préstamo intercentros, que posibilita que os usuarios, a través da súa biblioteca, poidan solicitar en préstamo os fondos doutras bibliotecas da UDC sen necesidade de se desprazar.
Para coñecer os recursos que a biblioteca pon á vosa disposición, así como para axudarvos na elaboración de traballos, as bibliotecas dos diferentes centros organizan cursos de formación que se imparten ao longo do curso académico e que teñen como obxectivo conseguir que os usuarios coñezan e saiban utilizar ditos recursos.

Rematamos citando que as redes sociais constitúen na actualidade unha ferramenta de comunicación fundamental, de forma que a maioría das bibliotecas da UDC están presentes nelas. Podedes consultar unha listaxe de tódalas bibliotecas coas súas respectivas redes sociais na seguinte ligazón. Fundamentalmente, o obxectivo das bibliotecas nestas redes é dar a coñecer os servizos e recursos que éstas poñen a disposición da comunidade universitaria, ademais de transmitir o máis relevante que suceda (novas, cursos…) relacionado coa nosa universidade ou con entornos que resulten de interese.