O Portal de Investigación da UDC

O pasado mes de febreiro púxose en marca o Portal de Investigación da Universidade da Coruña, que recolle a produción científica da institución co obxectivo de darlle visibilidade e transparencia  e dotala de ferramentas para a súa análise. Xestionado pola Biblioteca Universitaria, o portal nace do traballo conxunto do Servizo de Biblioteca, o Servizo de Informática e Comunicacións e o Servizo de Investigación da UDC e conta cunha axuda María de Guzmán da Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología. 

Permite o acceso á produción científica da UDC no seu conxunto, dun grupo de investigación, unha facultade, unha área concreta ou dun investigador en particular. Permite, ademais, extraer indicadores de impacto tanto da dita produción coma do seu medio de difusión. 

O contido do Portal estrutúrase do seguinte xeito: 

- Grupos de investigación: esta sección reúne a información e indicadores sobre a produción científica dos distintos grupos de investigación da UDC, agrupados por centros e departamentos. Poderás acceder a:

• Información de cada grupo de investigación (data de constitución, responsable, membros...)
• Liñas de investigación
• Publicacións do grupo, agrupadas por tipoloxía e ano, e indicadores das mesmas. 
• Colaboracións: nome dos colaboradores máis frecuentes, institucións ás que pertencen e número de publicacións froito desa colaboración. 
• Teses dirixidas por membros do grupo.
• Indicadores do grupo (citas, revistas nas que publica, publicacións de impacto...)
• Buscador de grupos de investigación. 

- Investigadores: esta sección reúne información sobre os investigadores da universidade, a súa produción e indicadores, agrupándoos polas áreas de coñecemento, centros, departamentos, institutos e centros de investigación aos que pertencen. Nela atoparás: 

• Perfil do investigador (departamento, centro, grupo de investigación, área, e-mail...)
• As súas publicacións, agrupadas por tipoloxía e ano, así como indicadores de cada unha delas. 
• Colaboradores do investigador, institucións ás que pertencen e número de publicacións froito desta. 
• Teses de doutoramento defendidas e dirixidas polo investigador. 
• Indicadores: citas, revistas nas que publicou, publicacións de impacto...
• Buscador de investigadores polo seu nome e, en versión beta, buscador de especialistas dun determinado tema.

- Resultados: sección que reúne información e indicadores sobre a produción científica da UDC no seu conxunto: 

• Publicacións: agrupadas por tipoloxía e ano.
• Acceso aberto: número e distribución anual da produción científica dispoñible en aberto, distinguindo entre publicacións (artigos, capítulos, libros...) e teses. 
• Teses: información sobre as teses defendidas, agrupadas por departamento e ano, e teses dirixidas. 
• Colaboración: centros ou institucións cos que colaboran os investigadores da UDC e publicacións derivadas desta. 
• Patentes nas que participa a universidade e patentes nas que participan investigadores do portal. 
• Indicadores globais da UDC. 

Para coñecer o impacto desta produción o Portal ofrece indicadores, tanto a nivel das achegas como dos medios de difusión das mesmas: 

• Journal Citation Reports (JCR)
• SCImago Journal Rank (SJR)
• Clasificación Integrada de Revistas Científicas (CIRC)
• Indice Dialnet de Revistas (IDR)
• Citas recibidas (en Google Scholar, Dialnet Métricas, Scopus, WoS)
• CiteScore

A información extráese das bases de datos Web of Science, Scopus e Dialnet e actualízase de xeito frecuente: en Dialnet cada 24/48 horas e, no caso de Scopus e WoS, semanal ou quincenalmente. 

O acceso ao portal é público, aínda que recomendamos indentificarse coas credenciais institucionais para acceder a todas as funcionalidades que ofrece. Isto é especialmente importante no caso dos investigadores, xa que o rexistro permitiralles, entre outras cousas, editar o seu perfil, solicitar a inclusión ou modificación da súa produción científica, descargar o seu Currículum Vitae Normalizado (CVN) ou un informe cos indicadores bibliométricos normalizados das súas achegas.

 

Para unha información máis detallada podedes consultar a seguinte Infoguía sobre o Portal.

O output da actividade científica da UDC na Web of Science e Scopus: 2013-2023

Continuamos as series anuais que viñamos dedicando ao estudo da produción científica da UDC, nesta ocasión coa análise dos datos relativos ao output da actividade científica da UDC nos últimos 10 anos segundo as bases de datos da Web of Science (WoS) e Scopus. Constitúen o output os artigos, actas de congresos, libros e capítulos de libros... elaborados polo seu PDI, é dicir, a produción científica da universidade.

Segundo a base de datos Web of Science, na década transcorrida entre 2013 e 2023 atopamos en WoS 13.852 documentos, dos que 7.064 están dispoñibles en acceso aberto. Se comparamos estes datos ca análise do período 2012-2022 realizado o ano pasado, observamos un lixeiro ascenso do número de documentos e na súa dispoñibilidade en aberto (13.649 documentos e 6.442 en acceso aberto entre 2012-2022).

Tendo en conta as áreas de investigación, na seguinte imaxe vemos que as 3 áreas cun maior número de documentos son Enxeñaría, Ciencias da Computación e Matemáticas: 

Respecto aos tipos de documentos, os artigos son claramente a tipoloxía máis numerosa, con 10.684 documentos (o 77,12%), seguidos das achegas a congresos con 1.939 (o 13,9%) e os resumos de comunicacións con 1.409 (o 10,17%), tal e como se observa nesta táboa:

O seguinte gráfico mostra o número de documentos por ano. Debemos precisar que os datos de 2023 aínda non son comparables aos dos anos anteriores, xa que non recollen toda a produción científica publicada nese ano dado o breve lapso de tempo transcorrido desde o fin dese ano. Os datos dos anos entre 2013 e 2022 xa se poden considerar consolidados polo paso de máis dun ano: 

Pola súa banda, na base de datos Scopus, na década transcorrida entre 2013 e 2023 figuran 13.020 documentos, dos que 6.729 están en acceso aberto. Do mesmo xeito que sucedía con WoS, obsérvase un lixeiro crecemento tanto do número de documentos como daqueles que están en acceso aberto respecto ao período 2012-2022 (12.454 documentos, 5.995 dos cales estaban en acceso aberto).

 

Segundo as áreas de investigación, Ciencias da Computación, Medicina e Ciencias Sociais son as tres áreas con máis representación da universidade nesta base de datos: 

Se temos en conta os tipos de documentos, e ao igual que no caso de WoS, os artigos son de lonxe a tipoloxía máis numerosa, cun 72.6%, seguidos moi de lonxe das achegas a congresos (13,3%): 

Por último, no seguinte gráfico podemos ver o número de documentos por ano: 

Informe IUNE 2023

O pasado verán publicouse o Informe 2023 do Observatorio IUNE, que ten como obxectivo a análise global da actividade científica e investigadora das universidades, tanto públicas como privadas, do Sistema Universitario Español no período 2012-2022.

Unha das partes máis interesantes do informe son os indicadores relativos á actividade investigadora das universidades, que se distribúen en cinco grandes grupos: produtividade, colaboración (nacional e internacional), impacto da investigación (citas recibidas e documentos non citados), visibilidade (porcentaxe de publicacións no primeiro cuartil e nas 3 primeiras revistas de cada disciplina) e acceso aberto. Para a súa elaboración, úsase como fonte de información a plataforma Web of Science e os seus principais índices de citas.

Como cada ano, extraemos do informe os datos relativos á actividade investigadora da UDC ao longo do período analizado, que presentamos nas seguintes táboas de elaboración propia.

Vemos un aumento significativo na década que abrangue o informe dos indicadores relativos as publicacións por profesor, a colaboración internacional e as publicacións en acceso aberto.  

A continuación mostramos a evolución da posición da UDC no ranking nas distintas categorías respecto ao informe de 2022, en negriña destacamos os campos nos que a universidade mellorou a súa posición e en vermello aqueles nos que a empeorou.

Mellora o seu posto en aspectos como as citas por profesor, colaboracións internacionais, o número de publicacións no primeiro cuartil, e o número de publicacións editadas en revistas situadas no top 3 das distintas categorías dos citation index de WoS (en termos relativos); neste último eido a UDC destaca situándose na sétima posición. Porén, empeora lixeiramente a súa posición nos indicadores de publicacións por profesor e na colaboración a nivel nacional.

Desde a edición de 2022, o informe incorpora indicadores da actividade investigadora emerxente, con información extraída do Emerging Sources Citation Index de Web of Science. Mostramos nunha táboa os datos relativos á nosa universidade.

Respecto ao informe do ano pasado, a UDC mellora lixeiramente a súa posición en catro dos cinco indicadores de actividade científica emerxente, como se pode ver na seguinte táboa.

Podedes consultar o informe completo nesta web, onde teredes a posibilidade de ampliar a información relativa á UDC, filtrar os datos por áreas de investigación ou acceder á información da actividade investigadora do resto de universidades españolas.

Highly Cited Researchers 2023: investigadores altamente citados

A mediados de novembro de 2023 Clarivate fixo pública a súa listaxe de Highly Cited Researchers 2023, que inclúe os investigadores máis influíntes na última década nos seus respectivos campos, para o cal toma en consideración os artigos incluídos na Core Collection de Web of Science situados no 1% dos máis citados no seu eido entre os anos 2012 e 2022.

Un dos aspectos máis destacables desta edición é a aplicación duns criterios e estándares de avaliación e selección dos candidatos máis rigorosos que en edicións previas, co obxectivo de ser máis eficaces á hora de detectar posibles fraudes e malas praxes. O proceso comezou coa elaborción dunha listaxe preliminar cos artigos máis citados da última década. A continuación, aplicáronselle unha serie de filtros e controis para identificar diferentes factores (hiper-autorías, autocitacións excesivas, patróns inusuais de citacións en grupos...) que implicasen a exclusión de investigadores. Como resultado, e segundo Clarivate, máis de 1000 posibles candidatos foron excluídos da listaxe final, o dobre que en 2022.

Concédense nesta última edición un total de 7.125 recoñecementos a 6.849 investigadores, máis do 80% dos cales levan a cabo a súa actividade en institucións sitas nun reducido número de países (10). Estados Unidos é o país que máis investigadores aporta, cun total de 2.669, o que representa un 37,4% do total; esta porcentaxe, no entanto, diminuíu case 6 puntos nos últimos cinco anos. En segundo lugar aparece China, con 1.275 investigadores, o 17,9% do total, unha porcentaxe que aumentou un 10% no mesmo periodo, o que parece indicar un certo reequilibrio de forzas no taboleiro científico e investigador internacional, no que China gaña importancia e Estados Unidos, aínda que mantén o seu liderado, a perde. O resto de países do top 10 son: Reino Unido (574), Alemaña (336), Australia (321), Canadá (218), Países Baixos (195), Francia (139), Hong Kong (120) e Italia (115).

En canto ás institucións máis representadas, a Chinese Academy of Sciences lidera a listaxe con 270 mencións, seguida pola Universidade de Harvard, que perde o primeiro posto, con 237, e a Universidade de Stanford, con 126. A nivel europeo, destacan a Universidade de Oxford, con 62, e a Max Planck Society, con 59, que ocupan, respectivamente, a novena e décima posición.

Polo que respecta a España, nesta edición figuran 104 investigadores que teñen a súa filiación principal en institucións españolas, o que sitúa ao país no posto 12 do ránking, o mesmo que ocupaba en 2022. O Consejo Superior de Investigaciones Científicas, con 20, a Universitat de Barcelona, con 9, e a Universidad de Granada, con 6, son as institucións cun maior número de investigadores altamente citados.

O Sistema Universitario de Galicia, pola súa parte, está representado por un investigador: Álvaro Goyanes, da Universidade de Santiago de Compostela.

Novidades Sexenios 2023

A pasada semana a  ANECA fixo público o documento final enviado ao BOE cos criterios de avaliación da próxima convocatoria 2023 dos sexenios de investigación, que foron aprobados, o 5 de decembro, polo Pleno da Comisión Nacional Evaluadora de la Actividad Investigadora (CNEAI), tras unha actualización  que ten como obxectivo principal axustar os ditos criterios á Ley Orgánica del Sistema Universitario (LOSU) e ao Real Decreto 678/2023, polo que se regula a acreditación estatal para o acceso aos corpos docentes universitarios, e que introduce cambios relevantes respecto a anos anteriores.

Para levar a cabo esta actualización a ANECA decidiu por primeira vez abrir, entre o 6 e o 19 de novembro, un período de consulta pública sobre o borrador dos criterios de avaliación, durante o que se recibiron centos de achegas dos diferentes axentes do sistema investigador e científico, algunhas das cales foron incluídas na elaboración do texto definitivo.

Entre as novidades máis destacadas desta convocatoria, a propia ANECA destaca as seguintes:

- Amplíase o tipo de aportacións que os solicitantes poden someter a avaliación (conxuntos de datos, programas de ordenador, modelos de aprendizaxe automático...) e acéptanse as aportacións extraordinarias en todos os Campos.

- Avánzase cara a novas formas de avaliación que combinen criterios  cualitativos e cuantitativos para a valoración das aportacións. Introdúcense así as orientacións do movemento internacional de reforma da avaliación da investigación aos que ANECA se adheriu este ano (DORA e CoARA), que se concretan na solicitude dunha narración xustificativa achegada polo solicitante cos indicios de relevancia e impacto de cada aportación. Inténtase, deste xeito, darlle máis importancia á valía da aportación en si mesma que ao medio no que esta se difunde.

- Promóvese o acceso aberto, incluíndo entre os requisitos o depósito en repositorios de acceso aberto, cun identificador persistente, dos resultados de investigación que se sometan a avaliación. Ao mesmo tempo, respéctase o dereito de atribución ou transferencia a terceiros dos dereitos sobre as publicacións que impidan que estean en acceso aberto, ao aceptar aportacións que estean depositadas en repositorios con período de embargo.

- Foméntanse e téñense en conta as traxectorias investigadoras interdisciplinarias, que ata o momento tiñan un difícil encaixe nos procesos de avaliación, a través da creación dun novo campo: "Campo 0. Interdisciplinar y multidisciplinar".

- Homoxeneizase a información da sección II de criterios específicos para os distintos campos.

- Posibilítase presentar menos de cinco aportacións se o solicitante xustifica situacións de permisos de maternidade ou paternidade, excedencias por coidado de fillos, familiares en primeiro grao dependentes, por razón de violencia de xénero ou violencia terrorista.

- Elimínase a obriga de presentar dúas aportacións substitutorias, que pasarán a ser opcionais.

Para ampliar información sobre as novidades deste ano recomendámosvos a consulta de:

-  Delgado-Vázquez, Á. M. (2023). Sexenios 2023: Análisis de los criterios para la evaluación de la actividad investigadora. https://rio.upo.es/xmlui/handle/10433/16818

O output da actividade científica da UDC na Web of Science e Scopus: 2012-2022

Con esta publicación, continuamos as series anuais que viñamos dedicando ao estudo da produción científica da UDC. Comezamos coa análise dos datos relativos ó output da actividade científica da UDC nos últimos 10 anos segundo as bases de datos da Web of Science (WoS) e Scopus. Constitúen o seu output os artigos, actas de congresos, libros e capítulos de libros…elaborados polo seu PDI, é dicir, a produción científica da universidade. 


Segundo a base de datos Web of Science, na década transcorrida entre 2012 e 2022 atopamos en WoS 13.649 documentos, dos que 6.442 están en acceso aberto. Se comparamos estes datos coa análise do período 2009-2019 realizado o ano pasado nestas datas, observamos un sensible ascenso no número de documentos e un aumento moi pronunciado na súa dispoñibilidade en aberto, doblándose os datos (11.358 documentos e 3.361 en acceso aberto no período 2009-2019).


Tendo en conta as áreas de investigación, na seguinte imaxe vemos que que as 3 áreas cun maior número de documentos seguen sendo Enxeñaría, Ciencias da Computación e Química:

Respecto aos tipos de documentos, os artigos son claramente a tipoloxía máis numerosa, con 9.744 documentos (o 71,39%), seguidos das ponencias de congresos con 1.378 (o 10,1%) e os resumos de comunicacións con 1.261 (o 9,23%), tal e como se observa nesta táboa: 

No seguinte gráfico podemos ver o número de documentos por ano. Debemos especificar que os datos de 2022 aínda non son comparables aos dos anos anteriores, xa que non recollen tódolos traballos publicados en 2022, dado o breve lapso de tempo transcorrido dende o fin de ano. Os datos dos anos entre 2009 e 2018 xa se poden considerar consolidados polo paso de polo menos un ano:   

Pola súa banda, na base de datos Scopus, na década transcorrida entre 2012 e 2022 figuran 12.454 documentos, dos que 5.955 están en acceso aberto. Do mesmo xeito que sucedía con WoS, obsérvase un aumento do número de documentos con respecto a análise do período 2009-2019 e un incrementeo importantísimo na publicación en aberto. 

 

Segundo as áreas de investigación, o seguinte gráfico amosa que a maioría de documentos pertencen a “outros”, é dicir, non pertencerían a ningunha das materias sinaladas. Ciencias da Computación e Medicina serían as outras dúas áreas con máis representación:   

Se temos en conta os tipos de documentos, ao igual que no caso de WoS, os artigos son a tipoloxía máis numerosa, cun 72,3%, seguidos moi de lonxe das ponencias de congresos (13,8%): 

Se temos en conta os tipos de documentos, ao igual que no caso de WoS, os artigos son a tipoloxía máis numerosa, cun 72,3%, seguidos moi de lonxe das ponencias de congresos (13,8%):